Quy trình sơn chống rỉ tàu 8 bước: từ phun bi đến nghiệm thu
Quy trình sơn chống rỉ tàu biển chuẩn IMO PSPC: 8 bước từ khảo sát, phun bi Sa 2.5, kiểm tra muối/bụi, thi công stripe coat + full coat, đến đo DFT nghiệm thu.
Sơn chống rỉ tàu biển không phải "sơn xịt là xong". Quy trình 8 bước chuẩn IMO PSPC quyết định tuổi thọ 15+ năm vs hỏng sau 3 năm — chênh lệch chi phí có thể lên hàng tỷ đồng cho tàu vận tải.
Bước 1 — Khảo sát và lập biện pháp
Coating advisor khảo sát: tình trạng sơn cũ, đo DFT còn lại, xác định vùng cần phun bi hoàn toàn (100%) vs vùng chỉ cần dặm. Lập biện pháp thi công (paint spec), timeline, khối lượng vật tư.
Bước 2 — Chuẩn bị dry-dock / slipway
- Kéo tàu lên đà, kê blocks đúng vị trí.
- Che chắn khu vực xung quanh, ngăn bụi phun bi.
- Chuẩn bị air compressor 350–500 CFM, máy phun bi, sơn airless 45:1.
- Tập kết vật tư: bi thép, bột màu, sơn theo lịch dùng.
Bước 3 — Phun bi Sa 2.5 (surface preparation)
Bi thép steel grit G25 hoặc G40, áp lực 7 bar tại đầu súng. Đạt độ sạch Sa 2.5 theo ISO 8501-1: bề mặt xám sáng đồng đều, chỉ còn vết bóng nhẹ. Profile 30–75µm (đo Testex tape hoặc comparator). Xem chi tiết trong bài xử lý bề mặt Sa 2.5.
Bước 4 — Kiểm tra muối và bụi
- Muối tan: Bresle patch, giới hạn ≤ 50 mg/m² NaCl (PSPC).
- Bụi: tape test theo ISO 8502-3, rating ≤ 2.
- Nhiệt độ bề mặt: ≥ nhiệt độ sương điểm + 3°C.
- Độ ẩm không khí: ≤ 85%.
Ký biên bản surface prep trước khi cho phép phun sơn — inspector NACE giám sát.
Bước 5 — Phun stripe coat
2 lớp thủ công (cọ hoặc con lăn nhỏ) vào các mối hàn, cạnh gờ, cutout, gusset — nơi phun airless không đủ DFT. Dùng cùng sơn với full coat. Stripe coat 1 khô rồi mới stripe coat 2.
Bước 6 — Phun full coat (áp lực airless)
- Zinc-rich primer: DFT 60–75µm, ướt 100–120µm.
- Chờ overcoat 8h, đo DFT khô, dặm nếu thiếu.
- Epoxy MIO tie-coat: DFT 200µm, phun 1–2 lớp.
- Chờ overcoat 8h.
- Topcoat (antifouling / PU): DFT 100–150µm × 2 lớp.
Bước 7 — Đo DFT và kiểm tra chất lượng
Máy Elcometer 456 đo DFT tại 5 điểm/10m². Kiểm tra 90/10 rule. Kiểm tra Holiday (điểm rỗ) bằng holiday detector cho vùng ballast tank. Chụp ảnh làm hồ sơ.
Bước 8 — Nghiệm thu và Technical File
Coating inspector ký các biên bản: surface prep, stripe coat, mỗi lớp full coat, DFT test. Nộp Technical File cho class (NK/DNV/BV). Bàn giao tàu — bảo hành theo hợp đồng 5–15 năm.
Vì sao chọn PNA cho quy trình chuẩn
PNA cung cấp không chỉ sơn mà cả coating advisor NACE Level 2 miễn phí cho dự án > 1.500m² — đảm bảo quy trình đạt chuẩn class, bảo hành có hiệu lực. Chi phí tổng thấp hơn hệ sơn ngoại 15–20% do sản phẩm sản xuất tại Việt Nam.
Xem hệ sơn tàu biển PNA hoặc yêu cầu khảo sát dry-dock.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải phun bi Sa 2.5 mà không đánh nhám?+
Phun bi Sa 2.5 loại bỏ 100% rỉ, vảy sắt (mill scale) và tạo profile bề mặt 30–75µm cho sơn bám cơ học. Đánh nhám St 3 chỉ đạt 60–70% hiệu quả tương đương. Với tàu đóng mới bắt buộc phun bi; với sửa chữa tàu cá nhỏ có thể chấp nhận St 3 nếu tôn còn tốt và chi phí phun bi > 15 triệu/lượt.
Bresle test là gì và vì sao bắt buộc?+
Bresle test đo lượng muối tan (chloride, sulfate) còn lại trên bề mặt sau khi phun bi. Muối tồn dư gây osmotic blister — nước biển thẩm thấu qua màng sơn, đọng thành bóng. IMO PSPC yêu cầu ≤ 50 mg/m² NaCl trước khi phun sơn. Kit Bresle patch chỉ ~500k/bộ 25 test — chi phí rất nhỏ so với hậu quả.
Stripe coat có bắt buộc không?+
Bắt buộc cho ballast tank (PSPC), rất khuyến nghị cho vỏ đáy và mọi vùng có mối hàn/cạnh/gờ. Khi phun airless bình thường, sơn chỉ đạt 30–50% DFT tại các cạnh do văng ngang. Stripe coat 2 lớp cọ/lăn tay bổ sung cho các vị trí này trước khi phun full coat.
Đo DFT bao nhiêu điểm/m² là chuẩn?+
ISO 19840 quy định: 5 điểm/10m² cho khu vực > 100m², min 10 điểm/khu vực nhỏ. IMO PSPC yêu cầu 90/10 rule: 90% điểm phải ≥ DFT quy định, 10% còn lại không thấp hơn 90% DFT. Dùng máy Elcometer 456 hoặc PosiTest DFT — sai số ±2µm.
Coating inspector cần chứng chỉ gì?+
Cho dự án đóng tàu IMO: NACE Coating Inspector Level 2 hoặc FROSIO Level III. PNA có coating advisor NACE Level 2 hỗ trợ khách hàng miễn phí cho dự án > 1.500m² — đảm bảo quy trình đạt chuẩn class và bảo hành sơn có hiệu lực.
Cần báo giá thi công?
Đội kỹ thuật PNA khảo sát miễn phí, báo giá trọn gói vật tư + nhân công cho mái tôn, sàn thượng, nhà xưởng toàn quốc.