Xử lý bề mặt thép tàu Sa 2.5: phun bi, kiểm tra profile 30–75µm
Xử lý bề mặt thép tàu chuẩn Sa 2.5 (ISO 8501-1) là bước quan trọng nhất quyết định tuổi thọ sơn chống rỉ. Chi tiết phun bi, đo profile Testex, kiểm tra muối và bụi.
Xử lý bề mặt thép Sa 2.5 là bước quyết định 60% tuổi thọ hệ sơn tàu biển. Bề mặt còn muối, còn rỉ, thiếu profile — dù dùng sơn tốt nhất cũng bong sau 2–3 năm. Ngược lại, bề mặt chuẩn kết hợp sơn PNA chất lượng có thể đạt 15 năm không rỉ.
1. Cấp độ sạch theo ISO 8501-1
| Cấp độ | Mô tả | Ứng dụng |
|---|---|---|
| Sa 1 | Thổi nhẹ, còn nhiều vết bám | Tạm bợ, không dùng cho tàu |
| Sa 2 | Thổi kỹ, ≥ 66% sạch | Kết cấu ít quan trọng |
| Sa 2.5 | Rất kỹ, chỉ còn vết bóng nhẹ | Chuẩn đóng tàu biển |
| Sa 3 | Trắng hoàn toàn | Tank hoá chất, kẽm nhúng nóng |
2. Chọn grit phù hợp
- Steel grit G25 (0.5mm): profile 40–60µm — chuẩn cho hệ epoxy tàu biển.
- Steel grit G40 (0.7mm): profile 60–80µm — cho hệ dày > 400µm.
- Steel shot S330: profile 30–40µm — cho tank hoá chất cần bề mặt trơn.
- Aluminum oxide 24 grit: dùng cho thép không gỉ, không nhiễm chéo Fe.
Cấm: cát biển (chứa NaCl phá vỡ toàn bộ hệ sơn), slag đồng (nhiễm Cu ion), tro xỉ than (nhiễm sulfate).
3. Điều kiện thi công phun bi
- Nhiệt độ bề mặt: ≥ nhiệt độ sương điểm + 3°C (tránh ngưng tụ).
- Độ ẩm không khí: ≤ 85% (tránh flash rust nhanh).
- Áp lực phun tại đầu súng: 7 bar (± 0.5).
- Khoảng cách súng — bề mặt: 30–60 cm.
- Góc phun: 60–80° (tránh 90° gây văng grit).
4. Đo profile bề mặt
3 phương pháp phổ biến:
- Testex Press-O-Film tape: dán tape lên bề mặt, ép chặt, gỡ ra. Đo độ dày replica bằng micrometer. Chính xác, dễ dùng, ~50k/tape.
- Surface Comparator: disk mẫu 4 mức profile, so bằng mắt và tay. Nhanh nhưng chủ quan.
- Elcometer 224 gauge: điện tử, chính xác ±2µm. Đắt (~15 triệu).
5. Kiểm tra muối tan (Bresle test)
- Dán Bresle patch (miếng dán có buồng chân không) lên bề mặt.
- Bơm 5 mL nước cất DI vào buồng bằng syringe.
- Chờ 2–3 phút, khuấy đều.
- Hút ra, đo độ dẫn điện bằng conductivity meter.
- Tính chloride tương đương theo bảng.
Giới hạn IMO PSPC: ≤ 50 mg/m² NaCl. Nếu vượt: rửa bằng nước ngọt áp lực cao, phun bi lại nhẹ.
6. Kiểm tra bụi (ISO 8502-3)
Dán tape trong suốt lên bề mặt, gỡ ra, so với ảnh mẫu 0–5. Tàu biển yêu cầu rating ≤ 2 (bụi rất ít, hạt nhỏ < 0.1mm).
7. Biên bản surface prep
Coating inspector ký biên bản gồm: cấp độ sạch, profile, muối, bụi, nhiệt độ, độ ẩm, ngày giờ. Có ảnh chụp. Đây là chứng từ bắt buộc để bảo hành sơn có hiệu lực.
Đội PNA có coating advisor NACE Level 2 hỗ trợ giám sát surface prep miễn phí cho dự án > 1.500m² dùng sơn tàu PNA. Xem hệ sơn chống rỉ tàu PNA.
Câu hỏi thường gặp
Sa 2.5 khác gì Sa 2 và Sa 3?+
Theo ISO 8501-1: Sa 2 = 'kỹ thuật thổi thô' còn dấu vết rỉ; Sa 2.5 = 'kỹ thuật thổi rất kỹ' còn vết bóng nhẹ nhưng bề mặt xám đồng đều; Sa 3 = 'kỹ thuật thổi trắng' hoàn toàn không còn vết. Đóng tàu biển yêu cầu Sa 2.5 — Sa 3 chỉ dùng cho tank hoá chất hoặc thép mạ kẽm nhúng nóng.
Vì sao phải đo profile bề mặt?+
Profile là độ nhám bề mặt sau phun bi, đơn vị µm. Profile quá nông (< 30µm): sơn bám kém do ít 'móc'. Profile quá sâu (> 100µm): peak nhô lên không được sơn phủ đủ dày, gây rỉ điểm. Chuẩn tàu biển: 30–75µm, tối ưu 50µm. Đo bằng Testex tape hoặc comparator surface roughness.
Loại grit nào dùng để đạt Sa 2.5?+
3 loại phổ biến: (1) steel grit G25 (0.5mm) cho profile 40–60µm, dùng cho hệ epoxy; (2) steel grit G40 (0.7mm) cho profile 60–80µm, hệ dày; (3) steel shot S330 cho bề mặt trơn hơn. Cấm dùng cát biển (chứa muối) và slag đồng (nhiễm ion Cu ăn mòn nhôm).
Sa 2.5 có thay được bằng đánh nhám St 3 không?+
Chỉ tương đương ~70% hiệu quả. St 3 = 'đánh sạch bằng máy' dùng bàn chải sắt điện hoặc máy mài — không tạo được profile đủ sâu, không loại được mill scale. Chấp nhận cho tàu cá < 300CV sửa chữa nhỏ, chu kỳ tuổi thọ giảm 30%. Đóng mới bắt buộc Sa 2.5.
Sau phun bi bao lâu phải phun sơn?+
Trong vòng 4h nếu độ ẩm > 80%, tối đa 8h trong điều kiện khô. Bề mặt Sa 2.5 rất hoạt hoá, chỉ cần 2–4h tiếp xúc không khí biển đã bắt đầu flash rust (rỉ vàng nhẹ). Nếu bị flash rust, phải phun bi lại nhẹ (sweep blast) trước khi sơn. Tránh phun bi cuối ngày để qua đêm.
Cần báo giá thi công?
Đội kỹ thuật PNA khảo sát miễn phí, báo giá trọn gói vật tư + nhân công cho mái tôn, sàn thượng, nhà xưởng toàn quốc.