Sơn chống cháy cột thép: chọn cấp R60, R90, R120 theo QCVN 06:2022

Cột thép là cấu kiện chịu lực chính của công trình khung thép. Khi cháy, thép mất 50% khả năng chịu lực ở 550°C — chỉ sau 15 phút cháy tự do. Sơn chống cháy intumescent kéo dài thời gian chịu lực lên 60–120 phút, đủ cho cứu người và xe cứu hoả tới. Bài này hướng dẫn chọn cấp R và tính DFT chuẩn.

1. Cấp chịu lửa R là gì?

R (Résistance) là số phút cấu kiện giữ được khả năng chịu lực trong đám cháy tiêu chuẩn ISO 834 (nhiệt độ 945°C ở phút 60). R60 = chịu lửa 60 phút, R90 = 90 phút, R120 = 120 phút. Theo QCVN 06:2022/BXD.

2. Bảng chọn cấp R theo loại công trình

• Nhà xưởng bậc II, nhóm C (kho vật liệu không cháy): cột R45–R60.
• Nhà xưởng bậc II, nhóm D (sản xuất công nghệ có cháy): cột R60.
• Kho hàng bậc II, cao < 6m: cột R60.
• Nhà công cộng bậc II 2–3 tầng (trường, VP): cột R60–R90.
• Trung tâm thương mại > 3 tầng: cột R120.
• Nhà cao tầng > 25m: cột R120–R150.
• Bãi đỗ xe kín 2 tầng+: cột R90.

3. Chọn hệ sơn theo môi trường

3.1. Cột thép trong nhà

Hệ 2 lớp: lót epoxy 75µm + intumescent gốc nước acrylic. DFT tổng 400–1500µm tuỳ Hp/A và R. Không cần top coat.

3.2. Cột thép ngoài trời hoặc kho có amoniac/ẩm

Hệ 3 lớp: lót zinc-rich 75µm + intumescent + polyurethane top coat 60µm kháng UV. PNA có hệ đạt ISO 12944 C4/C5-M.

3.3. Cột trong nhà hydrocarbon (nhà máy dầu khí)

Cần intumescent epoxy chịu cháy hydrocarbon (BS 476 Part 21 hoặc UL 1709). Không dùng intumescent acrylic. PNA hợp tác với hệ chuyên biệt cho dự án dầu khí.

4. Tính DFT — công thức tóm tắt

DFT = f(Hp/A, R, hệ số sơn). Hp/A tính theo:

• Cột H bọc 3 mặt (tiếp giáp tường): Hp/A = (2h + b + 2t_f + t_w) / A
• Cột H bọc 4 mặt (đứng riêng): Hp/A = (2h + 4b) / A
• Cột hộp 4 mặt: Hp/A = 4a / A

Với PNA HP60W (intumescent gốc nước): cột Hp/A = 100 cần DFT ≈ 600µm cho R60, 950µm cho R90, 1400µm cho R120. Xem bảng tra đầy đủ trong bài chuyên đề.

5. Kiểm tra & nghiệm thu

• Đo DFT bằng máy Elcometer 456 sau khi sơn khô — mỗi cột đo ≥ 5 điểm.
• Ghi biên bản nghiệm thu kèm ảnh, chuyển C07 để cấp giấy nghiệm thu PCCC.
• Test lửa mẫu định kỳ (nếu công trình lớn) tại phòng thí nghiệm được C07 công nhận.

Chọn đúng cấp R và tính đúng DFT là trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư và nhà thầu. Sai lệch có thể dẫn tới không được cấp giấy nghiệm thu PCCC, phải thi công lại toàn bộ. PNA hỗ trợ tính DFT, cung cấp hồ sơ C07 đầy đủ — liên hệ nhận tư vấn.