Sơn tàu cá vỏ gỗ: chống mọt, chống hà, chống nứt cho vỏ gỗ

Việt Nam có khoảng 90.000 tàu cá, trong đó ~60% là tàu gỗ (số liệu Tổng cục Thuỷ sản 2024). Tàu cá gỗ vẫn là xương sống của ngành đánh bắt tại Nghệ An, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Kiên Giang. Nhưng sơn tàu gỗ đúng cách vẫn còn ít tài liệu Việt Nam.

1. Thách thức khi sơn tàu gỗ

• Co giãn theo độ ẩm: gỗ chai dao (dà, sao, gõ đỏ) co giãn ±3% khi độ ẩm thay đổi từ 15% → 25%. Sơn cứng nứt trong 6 tháng.
• Mọt biển (teredo): đục lỗ trong gỗ, làm rỗng thân tàu. Gỗ không xử lý mất 40% cường độ sau 3 năm.
• Vi sinh vật phân huỷ gỗ: nấm mốc, vi khuẩn trong nước lợ.
• Hà, hàu bám vỏ: gỗ bề mặt gồ ghề nên hà bám dễ hơn thép.

2. Hệ sơn 4 lớp chuẩn tàu gỗ

Lớp 1 — Dầu ngâm gỗ + wood preservative

Ngâm gỗ trong dung dịch borat 5% hoặc dầu tung/dầu lanh trước khi hạ thuỷ. Chức năng: chống mọt teredo và nấm, tăng cường độ chống thấm. Định mức: 0.4–0.6 lít/m² (ngâm hoặc phun thấm).

Lớp 2 — Primer alkyd chuyên gỗ (DFT 40µm)

Primer alkyd đàn hồi bám gỗ, tạo cầu nối cho epoxy trên. Không dùng primer epoxy trực tiếp — quá cứng.

Lớp 3 — Epoxy trung gian bán đàn hồi (DFT 100µm)

Epoxy modified có tính đàn hồi ~5%, chấp nhận co giãn gỗ. PNA có hệ epoxy chuyên tàu gỗ ký hiệu WoodMar.

Lớp 4 — Antifouling SPC gốc rosin (DFT 100µm × 2 lớp)

Chọn antifouling nhựa thông (rosin-based) tự bào mòn nhẹ, không gây ứng suất. Cu₂O 30% + booster hữu cơ.

Tổng DFT: 380–420µm. Chi phí vật tư: 90–120k/m². Chi phí trọn gói: 180–260k/m².

3. Quy trình thi công tại slipway

1. Kéo tàu lên bãi — dùng cần cẩu hoặc trolley slipway.
2. Cạo hà và sơn cũ — máy phun nước 200 bar + scraper.
3. Sửa chữa gỗ mục — vá miếng gỗ mới, xảm bằng cotton + resin.
4. Phun ngâm chống mọt — 2 lần, cách nhau 4h.
5. Primer alkyd — 1 lớp, để khô 12h.
6. Epoxy trung gian — 1 lớp, để khô 8h.
7. Antifouling — 2 lớp, để khô mỗi lớp 6h.
8. Lưu hoá 12h trước khi hạ thuỷ.

4. Tránh sai lầm phổ biến

• Sơn phủ khi gỗ còn ẩm > 25% — bong sau 2 tháng. Dùng ẩm kế Wagner MMC220 kiểm tra.
• Bỏ bước chống mọt — mọt teredo phá gỗ từ trong.
• Dùng epoxy cứng hoặc antifouling hard AF — nứt gỗ.
• Không xảm mối gỗ — nước lọt vào giữa các miếng gỗ, phá màng sơn từ dưới.

5. Gói vật tư PNA cho tàu cá gỗ 15–30m

PNA đã đóng gói bộ vật tư WoodMar Kit gồm đủ dầu ngâm, primer, epoxy WoodMar, antifouling SPC rosin cho tàu 15m, 20m, 25m, 30m. Chủ tàu chỉ cần đặt bộ theo kích thước, có hướng dẫn chi tiết bằng tiếng Việt. Xem chi tiết sản phẩm hoặc gọi 0936 230 586 để nhận báo giá.