Quy trình thi công sơn chống cháy kết cấu thép: 5 bước chuẩn PCCC

Thi công sơn chống cháy kết cấu thép không giống sơn trang trí — sai một bước có thể mất hoàn toàn cấp chịu lửa, khiến công trình không được nghiệm thu PCCC. Bài viết này mô tả chi tiết 5 bước chuẩn theo TCVN 9311 và hướng dẫn của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH (C07 – Bộ Công an).

1. Bước 1 — Vệ sinh bề mặt đạt Sa 2.5

Phun cát hoặc bi thép đạt cấp làm sạch Sa 2.5 theo ISO 8501-1: bề mặt sáng bạc, không gỉ, không cặn dầu, không mảng sơn cũ. Độ nhám đạt 30–70µm — tạo bám dính cơ học cho lớp lót.

• Áp lực phun 6–8 bar, cỡ hạt 0.8–1.2mm.
• Kiểm tra bằng tấm chuẩn ISO và đồng hồ đo độ nhám.
• Phải sơn lót trong vòng 4 giờ sau khi phun cát để tránh gỉ lại (đặc biệt ở khu vực độ ẩm cao).

2. Bước 2 — Sơn lót epoxy giàu kẽm 50–75µm

Dùng epoxy 2 thành phần chứa > 80% bột kẽm trong màng khô (Zinc Rich Primer). Kẽm tạo hiệu ứng ăn mòn hy sinh, bảo vệ thép chống gỉ 15–20 năm dưới lớp phủ.

• Phun airless, DFT 50–75µm (đo bằng máy sau khi khô).
• Thời gian khô cứng chờ lớp tiếp theo: 8–16h ở 25°C.
• Không dùng lót alkyd — sơn intumescent gốc nước sẽ không bám và hệ mất cấp chịu lửa.

3. Bước 3 — Sơn chống cháy intumescent nhiều lớp

Đây là bước quan trọng nhất. Sơn intumescent phun bằng máy airless áp lực cao, mỗi lớp DFT tối đa 400–500µm để tránh chảy võng và nứt khi khô.

• Chờ lớp trước khô hoàn toàn (6–24h tuỳ nhiệt độ, độ ẩm).
• Đo DFT sau mỗi lớp — chỉ dừng khi đạt bảng tra theo Hp/A.
• Không thi công khi nhiệt độ < 5°C, độ ẩm > 85%, hoặc bề mặt thép < nhiệt độ điểm sương + 3°C.
• Ví dụ R90 cho Hp/A = 200: cần ~1.050µm → 2–3 lớp phun.

4. Bước 4 — Sơn phủ bảo vệ UV 40–60µm

Sơn phủ polyurethane 2K hoặc acrylic chống UV, hoá chất, ẩm. Không có lớp phủ, các chất phồng nở APP và Melamine bị mưa rửa trôi và UV phân huỷ — mất 30–40% hiệu quả sau 2–3 năm ngoài trời.

• Cho phép chọn màu (RAL) theo yêu cầu chủ đầu tư.
• DFT 40–60µm — đủ mỏng để không cản trở phản ứng phồng nở.
• Bảo hành 5–7 năm cho hệ đầy đủ 4 lớp.

5. Bước 5 — Nghiệm thu và hồ sơ PCCC

Hồ sơ nghiệm thu bàn giao cho chủ đầu tư và cơ quan PCCC:

• Biên bản đo DFT từng cấu kiện (theo ISO 19840).
• Bảng tra DFT của sản phẩm (bản kiểm định C07).
• Giấy kiểm định phương tiện PCCC C07 – Bộ Công an.
• CO/CQ, chứng nhận hợp quy, MSDS.
• Nhật ký thi công, ảnh từng bước.
• Chứng chỉ bảo hành 5–7 năm.

6. Bảy lỗi thường gặp khi thi công

• Bỏ phun cát, chỉ chải sạch: mất bám dính, bong sau 12 tháng.
• Sơn lót không đúng chủng loại: hệ mất cấp chịu lửa.
• Phun quá dày mỗi lớp: chảy võng, nứt khi khô.
• Không đo DFT hoặc đo qua loa: thiếu 100µm mất 15 phút cấp R.
• Thi công khi độ ẩm cao: lớp sơn phồng rộp.
• Bỏ lớp phủ UV: mất 40% hiệu quả sau 3 năm.
• Dùng sản phẩm không có kiểm định C07: không nghiệm thu được.

7. Kết luận

Quy trình 5 bước — vệ sinh Sa 2.5, sơn lót giàu kẽm, sơn intumescent nhiều lớp, sơn phủ UV, nghiệm thu — là chuẩn tối thiểu cho mọi công trình. Sai bất kỳ bước nào, không chỉ mất bảo hành mà còn không đạt nghiệm thu PCCC. PNA Việt Nam có đội thi công chuyên sơn chống cháy với máy đo DFT chuẩn, kỹ sư giám sát tại công trình và hồ sơ pháp lý đầy đủ — cam kết đạt nghiệm thu ngay lần đầu.