Cratering (hố lõm, fish eye) là gì?

• Dầu và nước trong khí nén — nguyên nhân số một; bẫy dầu/nước hỏng hoặc không xả định kỳ.
• Silicone từ chất tách khuôn, sáp đánh bóng, keo silicone thi công gần đó — chỉ vết cực nhỏ đã đủ gây lỗi.
• Dầu mỡ trên bề mặt thép chưa được xử lý theo SSPC-SP1.
• Mồ hôi tay khi thợ chạm vào bề mặt đã làm sạch.
• Bụi dầu bay từ khu vực gia công cơ khí liền kề.

Sơn ướt có sức căng bề mặt nhất định. Khi gặp điểm nhiễm dầu/silicone có sức căng thấp hơn nhiều, sơn bị kéo ra khỏi điểm đó theo hiệu ứng Marangoni, để lộ nền và tạo gờ dồn quanh miệng hố.

Vì cơ chế là vật lý bề mặt nên chỉ cần lượng nhiễm rất nhỏ — vài phần triệu silicone — cũng đủ tạo hàng loạt hố lõm trên diện rộng.

1. Ngừng thi công ngay, truy tìm nguồn nhiễm: kiểm tra bẫy dầu máy nén, thay lõi lọc, xả bình chứa.
2. Thử khí nén bằng cách xịt vào giấy trắng sạch trong 1 phút — không được có vết dầu/ẩm.
3. Làm sạch bề mặt bằng chất tẩy rửa kiềm nhẹ, rửa nước ngọt, sau đó lau dung môi theo hướng một chiều với khăn sạch (đổi khăn liên tục).
4. Mài nhám vùng lỗi để phá bỏ màng có hố và mở bề mặt.
5. Sơn thử một ô mẫu trước khi thi công diện rộng để xác nhận đã hết nhiễm.

• Bảo dưỡng hệ khí nén: bẫy dầu, tách ẩm, xả nước ngưng hằng ngày.
• Cấm dùng sản phẩm chứa silicone trong và gần khu vực sơn.
• Luôn làm sạch dầu mỡ trước khi phun bi.
• Yêu cầu thợ đeo găng sạch, không chạm tay trần lên bề mặt đã xử lý.
• Che chắn khu vực sơn tách biệt với khu gia công, mài cắt.

Lưu ý: cratering thường bị nhầm với pinhole, nhưng hai lỗi có nguyên nhân và cách xử lý hoàn toàn khác nhau — nhận diện sai sẽ dẫn tới sửa chữa lặp lại nhiều lần.