Blistering (phồng rộp) là gì?
Blistering là hiện tượng màng sơn phồng thành bọng do nước, muối hoặc dung môi bên dưới. Phân loại theo ASTM D714, nguyên nhân và cách xử lý.
Cập nhật: 01/08/2026
| Nhóm | Thuật ngữ — khuyết tật |
|---|---|
| Phân loại | ASTM D714 — theo kích thước (2–8) và mật độ (few/medium/dense) |
| Nguyên nhân chính | Muối tồn dư, ẩm nền, dung môi bị nhốt |
| Hậu quả | Mất bám dính, ăn mòn lan dưới màng |
| Cập nhật | 01/08/2026 |
Blistering là hiện tượng màng sơn tách khỏi nền và phồng lên thành bọng chứa nước, dung dịch muối hoặc hơi dung môi. Đây là dấu hiệu hỏng nghiêm trọng vì bên dưới bọng ăn mòn thường đã bắt đầu, và diện tích hỏng thực tế luôn lớn hơn phần nhìn thấy.
Ba nhóm nguyên nhân chính
- Thẩm thấu do muối (osmotic blistering) — muối hòa tan còn sót trên thép hút nước qua màng, tạo áp suất thẩm thấu đẩy màng phồng lên. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất với kết cấu ven biển và két tàu.
- Dung môi bị nhốt — sơn quá dày hoặc phủ lớp sau quá sớm, xem cửa sổ phủ chồng.
- Ẩm từ nền — thi công trên bê tông chưa đủ khô, hơi ẩm bốc lên đẩy màng.
Ngoài ra còn có phồng rộp do ăn mòn ca-tốt (cathodic disbondment) tại kết cấu có bảo vệ ca-tốt như vỏ tàu, đường ống ngầm.
Phân loại theo ASTM D714
| Chỉ tiêu | Thang | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Kích thước | 8 → 2 | Số càng nhỏ, bọng càng lớn (8 = rất nhỏ) |
| Mật độ | Few / Medium / Medium-Dense / Dense | Mức độ dày đặc trên diện tích |
Ví dụ ghi nhận "6M" nghĩa là bọng cỡ 6, mật độ trung bình. Cách ghi này giúp so sánh mức độ hỏng giữa các lần khảo sát định kỳ và đánh giá tốc độ xuống cấp.
Chẩn đoán nguyên nhân tại hiện trường
- Chích thủng một bọng, quan sát chất bên trong: nước trong (ẩm nền), nước mặn/gỉ (muối), khô có mùi dung môi (dung môi nhốt).
- Thử độ dẫn điện của dịch trong bọng để xác nhận có muối.
- Quan sát nền dưới bọng: có gỉ hay không, gỉ đến mức nào.
- Đối chiếu nhật ký thi công: điều kiện thời tiết, thời gian phủ chồng, DFT từng lớp.
- Thử pull-off ở vùng lành kế bên để đánh giá phần còn lại của hệ sơn.
Xử lý và phòng ngừa
Xử lý: cạo bỏ toàn bộ vùng phồng và mở rộng thêm 5–10cm ra vùng lành, làm sạch muối bằng nước ngọt áp lực, kiểm tra độ nhiễm muối đạt ngưỡng, phun bi lại tới Sa 2.5 rồi sơn lại theo hệ thiết kế.
Phòng ngừa:
- Rửa nước ngọt và kiểm tra muối bề mặt trước khi sơn, đặc biệt với kết cấu ven biển và offshore.
- Tuân thủ DFT tối đa mỗi lớp và thời gian phủ chồng tối thiểu.
- Kiểm tra độ ẩm nền bê tông trước khi thi công sơn sàn.
- Không thi công khi bề mặt gần điểm sương.
- Đảm bảo đóng rắn hoàn toàn trước khi đưa vào môi trường ngâm nước.
Câu hỏi thường gặp
QSơn phồng rộp có vá được không?
Có thể vá cục bộ nếu diện tích nhỏ, nhưng phải cạo rộng ra vùng lành và xử lý triệt để muối, nếu không rộp sẽ tái diễn.
QVì sao kết cấu ven biển hay bị phồng rộp?
Muối clorua tồn dư trên thép hút ẩm qua màng, tạo áp suất thẩm thấu đẩy màng sơn tách khỏi nền.
QPhồng rộp nhỏ li ti có nghiêm trọng không?
Có, mật độ dày dù kích thước nhỏ vẫn báo hiệu nhiễm muối hoặc ẩm trên diện rộng và thường lan nhanh.